Hipnoz Nedir
Hipnoz belli anda belli uyarıcıya ya da düşünceye yoğun odaklanma halidir. Söz, bakış, hayal gücü ya da bazı yardımcı teknikler kullanılarak telkinle değişim yaptırılan bir haldir. Genel anlamda dikkatin yoğunlaştığı ve telkin alma yeteneğinin arttığı, uyku ile uyanıklık arası bir bilinç halidir. Hipnoz doğal bir zihinsel durumdur. Hipnoz hali, günlük yaşamımızda bir kitap okurken ya da bir film izlerken daldığımız zaman olduğu gibi doğal olarak oluşur. Yani hipnoz halinde fiziksel ve zihinsel bir gevşeklik hali söz konusudur.
Hipnoterapi nedir
Hipnoz olan kişinin, fiziksel ve zihinsel gevşeklik ve konsantrasyon durumunu kullanarak, bilinç ve bilinçaltına yönelik olarak uzman tarafından uygulanan destekleyici bir terapi yöntemidir.
Hipnozun Kullanım Alanları
Hipnozla Kaygı Bozukluğu
Hipnoz kaygı bozukluklarında çok başarılı bir şekilde kullanılır. Endişe yaratan belirtilerin kontrolünde, yeniden nükslerin azaltılmasında ve algıların değiştirilmesinde oldukça iyi sonuçlar verir.
Hipnozla Panik Atak
Hipnoterapi ile panik atak tedavisinde oldukça başarılı sonuçlar alınabilmektedir. Hipnoz sırasında oluşturulan bedensel ve zihinsel rahatlığın korunması kaygı belirtilerini oldukça azaltmaktadır. Özellikle panik atak sorunu yaşayan kişilerin yoğun bir şekilde sahip oldukları abartılmış, felaketleştirilmiş negatif düşüncelerin yerine olumlu telkinlerle pozitif düşüncelerin yerleştirilmesi kişide ciddi bir rahatlama sağlamaktadır. Kişi negatif düşüncelerinden arınarak daha rahatlamış bir şekilde yaşamını sürdürebilmektedir.
Hipnozla Sınav Kaygısı
Sınav kaygısı da kaygı bozukluğu kategorisindedir. Öğrenilen bilginin sınav sırasında etkili bir şekilde kullanılmasını engelleyen ve başarının düşmesine yol açan yoğun bir kaygıdır. İnsanlık tarihinin hiçbir döneminde bu kadar sınavın olduğu görülmemiştir. Dolayısıyla ailelerin ve öğrencilerin gündemlerinde olması çok doğaldır. Hipnoz metotlarından regresyon ya da imajinasyon yöntemiyle çok etkili sonuçlar alınabilmektedir. İmajinasyonda kişi hipnozda derinleştirilir ve gireceği sınavla ilgili imajinasyon yani canlandırma yapılır. Kişinin yaşadığı tüm bedensel ve zihinsel belirtilerle yüzleşmesi sağlanır. Karşılaşılan tüm belirtiler olumlu telkinlerle kaybedilir ve bundan sonra gireceği tüm sınavlarla ilgili rahat olacağı telkini yerleştirilir. Kişide belirgin bir şekilde rahatlama duygusu oluşur.
Hipnozla Depresyon
Hipnoterapi depresyon tedavisinde de işe yaramaktadır. Kişinin iştahını yeniden kazanması, yaşamdan zevk almaya başlaması ve geleceğe ilişkin düşüncelerinde olumlu değişiklikler sağladığı ve hızlı sonuç verdiği bilinmektedir. Ancak ileri düzeyde depresyonda olanların hipnoza uygunluğu iyi bir şekilde değerlendirilmelidir.
Hipnozla Kilo verme - zayıflama
Kilo verme süreci kişinin yaşam kalitesini bozan uzun ve meşakkatli bir yoldur. Birçok başarısız deneyim, bırakılmış diyetler, hayal kırıklığı, suçluluk, stres, güvensizlik ve değersizlik gibi duyguları barındırır. Hipnoz bu olumsuz duyguların değiştirilmesini sağlarken aynı zamanda sağlıksız yeme alışkanlıklarını ve motivasyonu düşüren olumsuz düşünceleri de değiştirerek sağlıklı kiloyu korumayı sağlar. Telkin yoluyla olumsuz alışkanlıklar bıraktırılarak sağlıklı yiyecekler tüketmesi sağlanır.
Hipnozla Fobiler – Korkular
Korku ve fobileri aşmada hipnoterapi çok etkili ve hızlı sonuç verir. Herhangi bir korku ve fobisi olan olan kişiye öncelikle gevşeme teknikleri öğretilir. Daha sonra korku uyandıran uyarıcıya aşamalı bir şekilde maruz bırakılarak davranışın söndürülmesi amaçlanır. Yöntemin adı sistematik duyarsızlaştırmadır. Örneğin köpek korkusu olan birini düşünelim. Korkusunu yenmesi için önce köpek resmi gösterilir, daha sonra köpeklerle ilgili videolar izlettirilir, uzak mesafeden köpeğe bakması ve en son olarak köpeğe yaklaştırılarak dokunması sağlanır.
Hipnozla Travma
Hipnoterapi ile kişiyi rahatsız eden zihnini meşgul eden ifade edilememiş duygular ifade edilerek kişiye olan yükü hafifletilir. Duygular işlenerek, iç görü kazandırılarak yeni bakış açısıyla güzel başlangıçlar hedeflenir. Genelde iyi sonuçlar elde edilir.
Hipnozla Vajinismus-Erken Boşalma
Cinsel problemlerde (vajinismus, erken boşalma) çok etkili ve hızlı sonuçlar vermektedir. Özellikle kaslar üzerinde bilinçli kontrolün sağlanması ve gevşeme üzerinde çok etkilidir. Hipnoterapi cinsel yaşamın daha renkli ve doyumlu olmasına katkı sağlar.
Hipnoz çocuk ve ergenlerde de sıklıkla kullanılmaktadır. Özellikle etkili olduğu alanlar
- Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu
- Kardeş Kıskançlığı
- Tırnak Yeme, Parmak Emme
- Tikler
- Alt Islatma
- Öfke Kontrolü
- Kaygı, Korku, Fobiler
- Uyku problemleri
- Ergenlik Dönemi Sorunları
- Özgüven, Motivasyon
Hipnoz kimlere yapılamaz
- Psikotik öyküsü olanlar
- Zihinsel yetersizliği olanlar
- Bipolar bozuklukluğu olanlar
- Paranoidler
- Borderline kişilik yapısında olanlar
- Organik beyin sendromu olanlar
Hipnoterapi nasıl yapılır
Hipnoza başlamadan önce danışanın öyküsü alınır, sorun listesi oluşturulur. Daha sonra hipnoza uygun olup olmadığı değerlendirilir ve hipnoterapi hakkında detaylı bilgilendirme yapılır. Hipnozun oluşması için bazı temel koşullara ihtiyaç vardır.
Bunlar gönüllülük, konsantrasyon ve hayal gücüdür. Kişi hipnoza girme konusunda gönüllü ve istekli olmalıdır. Gönüllü ve istekli olan kişi hipnoterapistin verdiği telkin cümlelerine tüm dikkatini vererek yoğunlaşır. Telkinler sırasında kişinin bilinci açıktır. Her şeyin farkındadır, kontrolünü kaybetmez. İstediği zaman konuşabilir, rahatsız olduğu durumu dile getirebilir. Uyanamama, hipnozdan çıkamama söz konusu değildir. Hipnoterapist bedensel ve zihinsel gevşekliği oluşturduktan sonra kişinin sorunlarıyla ilgili telkinleri vererek hayal kurdurur. Duruma göre geçmişteki travmalar, olumsuz anılar, bastırılmış duygular yeniden yapılandırılarak pozitif düşüncelerle bilinçaltı düzenleme yapılır. Telkin yoluyla kişi hipnozdan çıkartılır.
Hipnoz hangi durumlarda önerilir
İnsanlar alışkanlıklarını değiştirmeye çalıştıklarında genellikle bir dirençle karşılaşırlar. Yeterince motive olmalarına rağmen alışkanlıklarını değiştirmede zorlanırlar. İşte bu direncin kaynağı bilinçaltıdır. Bilinçaltı doğası gereği her türlü değişime direnir. Sadece bu nedenle bile herkesin hipnoza ihtiyacı vardır. Bilinçaltına inmeden değişikliği irade gücüyle sağlamak genelde olumlu ve kalıcı sonuç vermez.
Sıkça Sorulan Sorular
İzniniz ve bilinç dışınızın onayı olmadan, zihninizi kimse yönlendiremez. Hipnoterapistiniz ihtiyacınız olan ve hipnoz öncesi görüşmede sizin talep ettiğiniz ihtiyacınıza yönelik telkin kalıplarını size iletir. Eğer telkinlere katılmıyorsanız, anlamadıysanız veya olumsuz buluyorsanız bilinç dışınız otomatik olarak reddeder.
Hipnoz çok güvenilir bir yöntemdir. Bir çeşit aşırı uyarılmışlık halidir. Acil durumlarda, hipnoterapist ölse bile kişi hemen kendine gelip ona yardımcı olabilir. Normal aşamalı bir hipnozda rahatlama ve gevşeme o kadar keyif vericidir ki kişi biraz gerinip, dinlendikten sonra çok daha etkin ve güçlü olarak yaşantısına devam eder.
Hipnoz sırasında kişinin kontrolü kaybolmaz. Kendisine söylenen her telkinin farkındadır. Ahlaki, toplumsal ve kişisel değerlerine uymadığını düşündüğü telkinleri kabul etmez, onaylamaz. Dilediği zaman hipnozdan çıkabilir.
Yasal olarak; Hipnoz ve Hipnoterapi eğitimi almış doktorlar, diş hekimleri ve klinik psikologlar tarafından yapılabilir. Uygulayıcılar sadece kendi uzmanlık alanlarında uygulayabilirler. Örneğin hipnoz uygulayıcısı bir diş hekiminin psikolojik rahatsızlıklarla ilgili hipnoz uygulaması etik olmadığı gibi zarar da verebilir. Sadece uzmanlık alanıyla ilgili ağrısız diş çekimi gibi durumlarda uygulama yapabilir.
Hipnoz çok güvenilir ve etkili bir yöntemdir. Yetkili uzman tarafından uygulandığı sürece hiçbir zararı olmaz.
Kesinlikle hayır. Eğer doğru olsaydı tüm şans oyunlarının kazananı hipnoz uygulayıcıları olurdu. Sadece bilinçaltında kişiyi rahatsız eden, bastırılmış duygu ve düşünceleri ortaya çıkarmada uygulanabilmektedir.