Çocuk Terapisi Nedir?
Çocuk terapisi çocukların günlük hayatın içinde; evde, okulda ya da sosyal hayatlarındaki işlevselliklerinde bozulmalarına sebep olabilecek duygu durum ve davranış sorunlarının çözülmesinde kullanılan teknik ve metotları kapsayan sistemli, yapılandırılmış, profesyonel bir psikolojik destek sürecidir. Aynı zamanda hedefleri arasında çocuğun gelişimsel takibinin de yapılabilmesini, bu takip ile yaşına ve gelişim özelliklerine göre becerilerinin arttırılabilmesi, kendisini tanıma sürecinde iç görü kazanmasını, çocuğun duygusal açıdan güçlenebilmesini, ve çevresi ile sağlıklı iletişim kurmasına yardımcı olmasını sayabiliriz.
Çocuk terapisinin başlangıcı, ailenin çocuğu getirme sebebi ne olursa olsun çocuk terapisindeki nihai amaç çocuğun benlik saygısının artması, benlik değerini yapılandırdığı alanların düzenlenmesi, çevresi ile ilişkilerinde iletişim becerilerini geliştirmesi ve duygu durum düzenlemesini öğrenmesi olarak söyleyebiliriz.
Çocuklar Ne Zaman Psikoloğa Götürülmeli
Ölüm ve yas gibi travmatik yaşantıların yanı sıra; boşanma sürecine ve yeni yaşam şekline uyum, okul fobisi ve diğer fobiler ,yeme bozuklukları, uyku bozuklukları, kendine zarar verme, davranış ve uyum sorunları, seçici konuşmamazlık, konuşma bozuklukları, akademik başarıda düşüş, dikkat eksikliği ve hiperaktivite, OKB( Takıntı ve zorlantılar), Kleptomani( Çalma Davranışı),gece korkuları, tikler ve kaygı bozuklukları, enürezis ve enkoprezis ( çiş ve kaka kaçırma), öfke ve saldırganlık, kekemelik, tüm bağımlılıklar, kardeş kıskançlığı gibi durumlarda çocukları psikoloğa götürmek gerektiği gib ebeveynlerin çocuğun gelişim dönemlerinin takibinin yapılmasını istediklerinde de psikologtan destek alabilirler.
Çocuklarda Sık Görülen Psikolojik Sorunlar
Çocuklarda psikolojik sorunlar, genellikle davranış ve uyum sorunları okulda ve evde yaşıtları ile yaşanan sorunlar ile birlikte ortaya çıkar. Arkadaşlık kuramama, okula uyum, içe kapanıklık, akademik başarıda düşüklük, bağımlılıklar gibi durumlar çocuklar için ciddi psikolojik sorun olarak ortaya çıkmaktadır. Çocuklarda önemli olan hangi psikolojik veya davranış probleminin hangi yaşta yaşandığıdır. Ailenin çocuğun gelişim dönemi özelliklerini dikkate alarak bunun bir psikolojik sorun olup olmadığını ayırt etmelerinde önemlidir. Tikler ve fobiler de sık karşılaşılan sorunlar arasında olup, doğru zamanda çocuk psikoloğu yardımı alınabilir.
Çocuğuma Psikoterapiyi Nasıl Söylemeliyim
Aileler çocuklarını terapiye getirmeden önce en çok sordukları soru nasıl söylemeliyiz, sizi nasıl anlatmalıyız oluyor. Bazı aileler açıkça durumu ifade ederken bazı aileler oyun oynamaya gideceksin, benim bir arkadaşımla sohbet edeceksin şeklinde söyledikleri gibi hiç açıklamadan hazırlıksız bir şekilde getirebilmektedirler. Doğru olanı ise çocuğun içinde bulunacağı psikoterapi sürecinin şeffaf bir şekilde açıklanmasıdır. Çocuğunuzun terapi, çocuk psikoloğu ile ilgili sorular sorabileceğini unutmayın. Terapide konuşulanların gizlilik ilkesi ile ele alınacağını bilmek de çocuğa iyi gelmektedir.
Kendisinin şu an yaşadığı problem alanından yola çıkarak herkesin zaman zaman yaşayabileceği sorunları çocukların da yaşayabileceği anlatılmalıdır. Destek alınacak olan psikoloğun mesleğinin ve işinin çocukların duygularını, davranışlarını, korkularını anlamaya çalışmak olduğunu, onunla oyun oynayıp sohbet ederek kendisine yardım edebileceği söylenebilir.
Terapi seansın süresi çocuğun anlayabileceği şekilde belirtilmelidir. Saatleri bildiği bir yaştaysa 50-60 dakika sürebileceği, saatleri bilmediği bir yaştaysa geçireceği zamanı günlük hayattaki bir aktivitesiyle açıklamak çocuğa iyi gelecektir.
Çocuk Psikologları hangi psikoterapi yöntemlerini uygular?
Çocuk terapilerinde tercih edilecek olan terapi yöntemi çocuğun ihtiyacına göre belirlenirken çözüme yönelik birinden ya da zaman zaman eklektik bir şekilde hepsinden de faydalanıla bilinir. EMDR terapisi, psikodrama, oyun terapisi, sanat terapisi, çözüm odaklı terapi, kum tepsi terapisi, bilişsel davranışçı terapi, aile terapisi kullanılan yöntemlerden bazılarıdır.
Çocuk Psikoloğuna Sormanız Gereken 20 Soru
Çocuk psikoloğuna sormanız gereken sorular, çocuğunuzun ihtiyaçlarına ve terapi sürecine daha iyi anlayış ve rehberlik sağlamak için önemlidir. İşte bir çocuk psikoloğuna sormanız gereken 20 soru:
- Hangi lisans eğitimlerine ve hangi kuramsal eğitimlere sahipsiniz?
- Çocuk psikolojisi konusundaki deneyiminiz nedir?
- Hangi yaş gruplarını daha fazla deneyimlediniz?
- Çocuklarla çalışma yöntemleriniz ve teknikleriniz nelerdir?
- Terapi sürecine biz nasıl ve ne sıklıkta dahil olacağız?
- İlk görüşme süreci nasıl işler?
- Çocuğumun terapiye ihtiyacı var mı?
- Terapi sürecinin ne kadar sürmesini beklemeliyiz?
- İlerleme ve sonuçları nasıl değerlendireceğiz?
- Psikoterapi sürecinin maliyeti nedir ve sigorta kabul ediyor musunuz?
- Çocuğumun güvenliği ve gizliliği nasıl korunacak?
- Çocuk Psikoloğu ile çocuğum arasındaki ilişki nasıl olacak?
- Çocuğumun psikoloğunu sevmesi neden önemli mi?
- Terapide kullanılacak iletişim tarzınızı, ilişki stratejilerinizi açıklayabilir misiniz?
- Çocuğuma hangi terapi yaklaşımlarını kullanacaksınız?
- Oyun terapisi veya sanat terapisi gibi veya benim bilmediğim başka mesleki özel becerilere sahip misiniz?
- Aile içi sorunları nasıl ele alacaksınız?
- Kriz durumlarına nasıl yaklaşacaksınız?
- Ofisiniz nerede ve ne zamanlar açık?
- Çocuğumun terapiye başlamadan önce yapması gereken özel hazırlıklar nelerdir?
Bu sorular, çocuğunuzun ihtiyaçlarına uygun bir çocuk psikologunu seçmenize yardımcı olacaktır. Terapistinizin yanıtları, terapi süreci hakkında daha fazla bilgi sahibi olmanıza ve çocuğunuzun duygusal ve psikolojik sağlığına daha iyi katkıda bulunmanıza yardımcı olacaktır.
Sıkça Sorulan Sorular
Çocuk terapilerinde ilk önce aile görüşmesi yapılır. İlk seansta aileden hem çocukla hem de aile ile ilgili detaylı bir öykü alınır. Çocuğun problem alanına göre eğer ihtiyaç duyulursa psikolojik testler uygulanabilir. Alınan bilgiler ve çocuk ile yapılan ilk seanstan itibaren kullanılacak psikoterapi yöntemleri seçilir ve bire bir terapi süreci başlar.
Uzman çocuk psikoloğu, terapide aileler ile de belirlenen aralıklarla görüşülür. Zaman zaman aileye psikoeğitim verilerek ailenin kendi düzenlemelerinin yapılmasında da destek olunmuş olur.
Çocuğun sorun alanında ihtiyaç duyulursa okul sınıf öğretmeni ve okul psikolojik danışmanı ile de işbirliği yapılır.
Seans süreleri 50 dakika sürer. Haftada bir gün aynı saat ve günde olmasına çalışılmalıdır.
Çocuk terapilerinde ya da diğer terapilerde süre vermek çok da sağlıklı olmamaktadır. Çünkü sorunun niteliği, çocuğun ailesi ile kurduğu ilişki, çocuğun çevresindeki sosyal destek ağlarının güçlü olup olmaması gibi çeşitli dinamikler seasın ne kadar olacağını belirlemektedir.
Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi ve psikologlarına en sık başvuru nedenlerini sayacak olursak: dikkat eksikliği, unutkanlık, sinirlilik, geç konuşma, yaşıtlarıyla sorun yaşama, okuma yazmada gecikme, gelişme gerilikleri, aşırı tv ya da bilgisayarla zaman geçirme, mutsuzluk, sayılabilir
Aile içinde yaşanılan iletişim problemleri oluşmaya başladığında aile danışmanlığı almanız önerilmektedir. Yaşanılan sorunların önceden çözümlenmesi amacıyla normal süregelen durumlarda da danışmanlık hizmeti alınabilmektedir.
Her sorunun seyrinin çocuklardaki cinsiyet, gelişim özellikleri ve aile yapısı ile doğru orantılı olarak değiştiği görülmektedir. Çocuğu tanımak, terapistle güven ilişkisi kurmak, çocuk ve aile gözlemleri sorun tespiti ve kaynağına dair çıkarımlar iyi yapıldıktan sonra izlenilecek sürecin basamaklarını oluşturmak en sağlıklısıdır. Bu sebeple tek bir yol tek bir yöntem yoktur.
Genelde aileler terapistleri çocuklara “doktor” olarak tanıtarak ürkmelerine sebep olmaktadırlar çocuğun yaşına ve düzeyine göre seninle rahatlıkla problemlerimizi paylaşacağımız bir yere gidiyoruz, korkma orada senin gibi sorunlarına çözüm arayan çok fazla çocuk görebilirsin. ….. abla/ abi ‘nin işi bu o seni dinliyor olacak onun yanında rahatlıkla tüm istediklerini paylaşabilirsin.. Ben de senin yanında bekliyor olacağım. Bir konuşmayı deneyelim belki seversen devam etmek istersin denebilir. Bu birazda çocuk ile olan etkileşime ve ilişki kurmanın gücüne bağlı bir süreçtir. Tıpkı yetişkinlerde olduğu gibi her çocuk ve her terapist birbirine uyumlanmayabilir bu tür durumlarda zorlama yoluna gitmeden terapist değişikliğine gidilmelidir.
Terapist sizinle ilk görüşme sonrası aldığı bilgiler ışığında planlamalarını yapıp sürece başlayacaktır ve ebeveyni bilgilendirme amaçlı olarak bir kaç seansta bir olmak üzere çocuğun katılmadığı ebeveyn görüşmeleri yapılır. Her seans sonrası çocuğun odadan çıkmasının ardından ebeveyn ile odaya geçerek çocuk hakkında konuşmak çocuğun terapiste olan güvenini azaltabilir ve terapi sürecini olumsuz etkiler .
Bu süreçte aile terapiste kendini açma, ev içi düzenlemeler noktasında yardımcı olmalıdır. Bu bir takım işidir. Okul, aile, çocuk ve öğretmen iş birliği ile ilerlemelerin kısa sürede gerçekleşmesi oldukça mümkün iken, psikolojik, gelişimsel vb yaşantının türü, çocuğun sosyal koşulları da ona vereceğimiz bireysel iyileşme vaktinde belirleyicidir.
Çocuğunuzun fiziksel gelişimini takip etmek amacıyla nasıl ki çocuk doktoruna götürüyorsanız, psikolojik gelişiminin takibi için de destek alabilirsiniz. Özellikle 7 yaşa kadar kişilik gelişiminin büyük bölümünün tamamlandığını düşünecek olursak, öncesinde yapılacak müdahaleler çocuk için çok kıymetlidir.
Elbette. Özellikle ilk gebeliğiniz ise bu çok daha gerekli olabilir. Ya da daha bilinçli bir ebeveyn olmak istiyorsanız 0-2 yaş arası bebek danışmanlığı alabilir, bebeğin fiziksel ve duygusal gelişimi ile ilgili bilgilenebilirsiniz.
Hayır. Bebeklerin gelişimleri için katı uyku eğitimlerini doğru bulmuyoruz. Uykunun doğal bir süreç olduğu ve bağlanma odaklı yaklaşımla kontrolün bebekte olduğunu biliyoruz. Ancak günümüzde uyku konusunda var olan yanlış ve eksik bileğilere istinaden ebeveyne bu süreçte danışmanlık veriyoruz.
Çocuk Terapisi Uzmanlarımız