Dışkı kaçırma(Enkoprezis), çocukların bağırsak ve kas kontrolünün gelişme evresine gelmiş olmasına rağmen, uykun
olmayan yerlerde tuvaletini yapması ve dışkı kaçırması durumudur.
Dışkı kaçırma(Enkoprezis), bir sağlık sorununa bağlı olmadan 15 günde bir kendini tekrarlayan bir şekilde dışkı
kaçırılması durumudur. Enkoprezis tanısının konulabilmesi için çocukların 4 yaşından büyük olmaları gerekmektedir.
Dışkı kaçırma( enkoprezis), iki şekilde görülebilmektedir. Bunlar;
- Çocukta dışkı kontrolü doğumdan bu yana hiç gelişmediyse prime enkoprezis/ birincil kaçırma
- Çocukta dışkı kontrolü sağlanmış, ancak daha sonra çeşitli sebepler ile bu kontrol kaybedilmişse sekonder enkoprezis/
ikincil kaçırma olarak adlandırılabilir.
Dışkı Kaçırma( Enkoprezis) Nedenleri
Dışkı kaçırma(Enkoprezis), fiziksel, bilişsel ve psikolojik nedenlerden dolayı ortaya çıkabilir.
Fiziksel Nedenler:
- Dışkılamayı kontrol eden kaslarının gelişimini tamamlayamamış olması
- Anüs çıkışındaki kaslarda kontrolün sağlanamıyor olması
- İshal ve kabızlık
- Uzun süre büyük tuvaleti tutma sonucu bağırsaklarda birikme olması ve dayanamama
Bilişsel Nedenler:
- Çocuklarda gelişim geriliği
- Nörolojik nedenler
- Zeka geriliği
Psikolojik Nedenler:
- Aile içerisinde şiddet gibi olumsuz davranışların olması
- Anne, baba veya çocuğu bakan akrabalardan birinin çocuğu bakamayacak durumda hastalanması veya ölmesi
- Ebeveynlerden birinde veya ikisinde de bulunan obsesif kompulsif bozukluklar
- Anne veya babanın aşırı titiz olması
- Temiz eğitiminin geç verilmesi, tuvalet eğitimi verilirken cezalara dayanan bir sistem uygulanması
- Çocuğun tuvalet eğitimini reddetmesi, tuvaletten korkması
Dışkı Kaçırma(Enkoprezis) Nasıl Tedavi Edilir?
Dışkı kaçırma( Enkoprezis), çocukların sağlığını, sosyal hayatlarını etkileyebilecek ciddi bir rahatsızlık olduğu için
kesinlikle tedavi edilmelidir.
Dışkı kaçırma( Enkoprezis), fizyolojik bir nedenden dolayı ortaya çıkmışsa tıbbi bir müdahalenin olması şarttır. Bunun
için ilaç tedavisi gibi yöntemler kullanılmaktadır.
Dışkı kaçırma(Enkoprezis), psikolojik nedenlerden ortaya çıkıyor ise, uzman bir psikologdan yarım alınmalı, anne-baba ve
doktor iş birliği içerisinde hareket etmelidir. Bireysel terapi, aile terapisi dışkı kaçırma tedavisinde kullanılan
yöntemlerden bazılarıdır. Uygulanan terapilerde doktor, çocuğun dışkı kaçırmasına sebep olan etkeni belirlemeye çalışır.
Belirledikten sonra bu konu üzerine giderek dışkılamaya sebep olan etkenin çocuk üzerindeki etkisi giderilmeye
çalışılır.
Doktor müdahalesinin dışında anne ve baba da dışkı kaçırma problemi konusunda bir takım önemler almalı ve çocuğa
davranışlarında daha dikkatli olmalıdır. Anne ve babanın yapması gerekenler şöyledir;
- Anne ve baba çocuklarının yanında kavga etmemeli, çocuğun gerileceği davranışlarda bulunmamalıdır. Uzman doktorun
yardımıyla çocuğun dışkı yapmasına sebep olan etken anne ve baba kaynaklıysa çocuğun yanında bu davranışın yapılmamasına
özen gösterilmelidir.
- Çocuk dışkı kaçırdığı zaman bağırılmamalı, ceza verilmemelidir. Anne ve babanın çocuğa bu sebeple bağırması durumun
daha da kötüleşmesine sebep olmaktadır.
- Dışkı kaçıran çocukla kesinlikle dalga geçilmemelidir. Çocuğun kendine olan güveni ve saygısının korunması çok
önemlidir.
- Anne ve babalar, çocuğun dışkı kaçırması durumunda kesinlikle altına bez bağlamamalıdır. Bu durum çocukta kas
kontrolünün gerilemesine ve psikolojik olarak yara almasına sebep olacaktır.