Travma sonrası stres bozukluğu, bireylerin yaşadığı ölüm, kaza, hastalık, saldırı, ayrılık gibi olaylar sonrası yaşadığı
kaygı durumudur. Bu kaygı durumu her insanın kötü olaylar sonucu yaşadığı moral bozukluğu ve iyileşme süreciyle
karıştırılmamalıdır. Travmatik bir olay sonucu acı çeken, atlatmakta zorlanan kişiler belli bir zaman geçtikten sonra
günlük hayatlarına devam edebilirler ancak travma sonrası stres bozukluğu yaşayan kişiler yaşanan olaydan aylar hatta
yıllar sonra bile normal hayatlarına devam edemezler.
Travma sonrası stres bozukluğu yaşayan kişiler çoğu zaman yaşadıkları travmatik olayı tekrar tekrar yaşıyor gibi
görüntüler görebilirler. Uyumakta oldukça zorlanırlar ve sık sık kabuslar aile uyanırlar. Yaptıkları işe konsantre
olamazlar. Aileleri ve yakın çevreleriyle iletişim konusunda sıkıntı yaşarlar ve sevdikleri kişileri yabancı gibi
hissederler.
Travma sonrası stres bozukluğu, bireylerin yaşadığı travmatik olaylara göre değişik belirtiler gösterebilir. Travma
sonrası stres bozukluğu yaşayan kişilerin gösterdiği belirtiler şunlardır;
- Travma yaratan olayın sürekli olarak hatırlanması
- Travma yaratan olayı hatırlamaktan kaçınma
- Uykusuzluk
- Kabus görme
- Agresiflik
- Travma yaratan olayın tekrarlanacağı korkusu
- Çarpıntı, hızlı kap atışı
- Terleme
Travma Sonrası Stres Bozukluğunun Nedenleri
Travma sonrası stres bozukluğu, net olarak bir nedeni olan bir rahatsızlık değildir.. Travmatik olaylar bazı kişilerde
stres bozukluğu ortaya çıkmasına sebep olurken, bazı kişilerde stres bozukluğu ortaya çıkmaz. Bireylerin yaşadığı
travmatik olayın ciddiyeti ne kadar yüksekse travma sonrası stres bozukluğu yaşanma ihtimalide o kadar yüksektir.
Kişilerde travma sonrası stres bozukluğu oluşumuna neden olan başlıca travmatik olaylar şu şekildedir;
- Çocukken yaşanan taciz
- Tecavüz
- Savaşlar ve işkenceler
- Aile içi şiddet
- Ebeveynler tarafından dayak atılması
- Yangın, sel, deprem gibi afetler
Travma Sonrası Stres Bozukluğunun Tedavisi
Travma sonrası stres bozukluğu, her insanın farklı seviyelerde yaşadığı bir rahatsızlıktır. Bazı kişiler aileleri,
arkadaşları ve sosyal çevreleriyle travmatik olayların etkilerini üzerlerinden tedavi olmadan atabilirken, bazı kişiler
için tedavi kaçınılmazdır.
Travma sonrası stres bozukluğu tedavisi, travmatik bir olay yaşan bireyde stres bozukluğunu
belirtileri zaman içerisinde daha da artarsa, uzun süreler devam ederse ve yaşamını etkileyecek bir boyuta gelirse
mecburi bir hale gelir. Burada yapılması gereken hastanın öncelikle bir uzmana gider profesyonel bir yardım almasıdır.
Travma sonrası stres bozukluğu tedavisinde kullanılan yöntemlerden biri bilişsel davranışçı terapidir. Bu tedavi
yönteminde amaçlanan bireylerin stres bozukluğu yaşamasına sebep olay olayın ne olduğunu anlamak ve buna yönelik bir
tedavi yöntemi geliştirmektir.
EMDR terapisi de travma sonrası stres bozukluğu tedavisinde kullanılan yöntemlerden biridir. Bu tedavi üç aşamalı olarak
yapılır. Geçmişte yaşanan travmatik olayın üzerine gitmek ve anlamak, şimdi hastanın tedavi olmasını sağlamak ve gelecek
hastanın öğrendiği yeni bakış açısıyla hayatını şekillendirmesini sağmak.
Travma sonrası stres bozukluğu tedavisinde kullanılan bir diğer yöntem “nörofeedback”tir. Nörofeedback tedavi yöntemi
bireylerin kendi beyin dalgalarını eğitmesini öğretmeyi amaçlar. Bu yöntem bir çeşit beyin egzersizidir.
Travma sonrası stres bozukluğu, maruz bırakma yöntemi ile de tedavi edilebilir. Bu yöntemde hasta yaşadığı travmatik
olaya alışması için bu olayı hatırlatan şeylere yavaş yavaş maruz bırakılır.
İlaç tedavide travma sonrası stres bozukluğu tedavisinde sıklıkla kullanılan bir yöntemdir.