Sınav kaygısı, pek çok öğrenci tarafından yaşanan, öğrencilerin sınavlarına yeteri kadar hazırlanamamalarına,
öğrendikleri bilgileri etkili bir şekilde kullanamamalarına, başarılarının düşmesine neden olan bir durumdur.
Sınava hazırlanırken veya sınav esnasında hissedilen normal düzeydeki kaygı aslında bizim daha fazla odaklanmamıza ve
sınavlarda başarı sağlamamıza yardımcı olur. Ancak hissedilen bu kaygı başarılı olmanızı engelleyebilecek kadar şok
yaşanıyorsa koyduğunuz hedeflere ulaşmanız yolunda problemlere yok açabilir.
Sınav Kaygısının Sebepleri?
Sınav kaygısının en büyük sebeplerinden biri öğrencinin sınava yeterince hazırlanmamasıdır. Sınava az vakit kaldığı
halde bilgi eksikliği olan öğrencilerin daha telaşlı ve panik halinde oldukları gözlenir. Sınava yetersiz hazırlanan
bazı öğrenciler bir süre sonra kendilerince bahane üretmeye başlarlar. Onlar aslında yetersiz çalışmıyordur, sınav çok
zordur veya ailesi kalabalık olduğu için çalışamıyordur. Bu tip öğrenciler genellikle kendilerinin öğrenirken sıkıntı
çektiklerini değil öğretmenlerin öğretmede başarısız olduklarını söylerler.
Sınav kaygısına sebep olan etkenlerden biri de öğrencilerin kendi değerlerini sınavlarla ölçmesidir. Bu tip öğrenciler
notlara çok fazla önem verirler. Yüksek not almak onlar için hayat memat meselesidir. Yüksek not alamadıkların
kendilerini hırpalamaya ve acımasızca eleştirmeye başlarlar. Onların nasıl oldukları sınavda aldıkları notlara bağlıdır.
Sınav kaygısı başarısızlık korkusu dolayısıyla da ortaya çıkar. Bazı öğrenciler ailelerine ve arkadaşlarının
beklentilerini karşılayamayacaklarını düşünerek korku duyarlar. Onların gözünde başarısız gözükmekten çok korkarlar.
Buda sınavlarında yoğun derecede kaygı duymalarına yol açar. Sınavı gözlerinde büyütürler ve başarısız olmaları halinde
bütün hayatlarının mahvolacağını gibi düşüncelere kapılırlar.
Sınav Kaygısının Belirtileri Nelerdir?
Sınav kaygısının belirtileri fiziksel, davranışsal ve duygusal olarak ayırılabilir.
Fiziksel Belirtiler: Hızlı kalp atışı, mide bulantısı, ellerde terleme, aşırı yorgun ve bitkin hissetme, titreme, ağız
kuruluğu, tırnak yeme, yemek yememe ve ya aşırı derecede yemek yeme
Davranışsal Belirtiler:
Sınav kaygısı yaşayan kişiler sınavla ilgili bir konu konuşmamak için ailelerinden ve
arkadaşlarından uzaklaşırlar. Aşırı kaygı hissettikleri için ders çalışmaktan kaçınır ve başka etkinliklere daha fazla
zaman ayırırlar. Sürekli sinirlidirler, öfke patlamaları yaşarlar. Derslerine odaklanmada güçlük çekerler. Kaygılarını
azaltmak için sigara ve alkol tüketimini arttırlar.
Duygusal Belirtiler:
Mutsuz ve üzgün ruh hali, geleceğe karşı karamsar olma, sinirlilik, panik, korku, öfke, çaresizlik
hissi
Sınav Kaygısı Etkili Ders Çalışmayı ve Sınavlarda Başarılı Olmayı Nasıl Engeller?
Sınav kaygısı olan öğrenciler ders çalışırken okuma ve anlamada zorluk çekerler. Bu da çalışma sürelerinin uzamasına
sebep olur. Derse odaklanmakta güçlük çeken kişiler zamanlarını başka şeylerle harcamaya meyillidirler. Ders
çalışacakları sürede başka bir şeye takılıp kalabilirler.
Sınav kaygısı, sınav anında çok iyi bilinen bir konunun bile unutmasına sebep olabilir. Sınav anında bildikleri konuyu
unutarak tıkanıp kalan öğrenciler sınavdan çıktıklarında o konuyu en ince detaylarına kadar hatırladıklarını fark
ederler. Bazen bildikleri konuyla alakalı yapamadıkları soruda takılıp kalırlar ve zamanlarının çoğunu harcarlar.
Sınav kaygısı, öğrencilerin bilgileri anlama hızında yavaşlamaya sebep olur. İyi bir çalışmayla kısa sürede
öğrenilebilecek bir konu günlerce süren bir çalışma sonrasında dahi tam anlaşılamayabilir.
Sınav Kaygısıyla Baş Etmenin Yolları Nelerdir?
Sınav kaygısıyla baş etmenin yollarının başında her öğrencinin farklı olduğunu kabul etmek gelir. Her öğrencinin bilgili
alma yolları, öğrenme süreleri birbirinden farklıdır. Bazı öğrenciler 45 dakika etkin ve düzgün bir şekilde
çalışabilirken bazı öğrencilerin odaklanabilme süresi 25-30 dakikadır. Bazı öğrenciler okulda öğretmenlerini dinleyerek
öğrenebilirken bazıları ise kalabalık ortamda odaklanamadıkları için evde yalnız çalışarak öğrenmeyi tercih ederler.
Sınav kaygısıyla baş etmenin yollarından biri düzgün ve etkili bir çalışmadır. Etkili ve odaklanarak yaptığınız çalışma
konuları daha hızlı ve net bir şekilde kavramanıza yardımcı olur. Bu şekilde öğrencilerin sınav yaklaştıkça konu
yetiştirememek gibi bir dertleri olmaz.
Sağlıklı bir yaşam tarzı da sınav kaygısını önlemenin yollarından biridir. Düzenli olarak öğünlerini yiyen ve sebze, et
ağırlıklı beslenen ve iyi bir uyku çeken kişiler daha dinç bir bedene sahip olurlar. Kişilerin yorgun değil dinç
hissetmesi bunalma hissinin azalmasına yardımcı olur.
Sınav kaygısı ile baş etmenin yolları arasında kaygıları azaltmaya yarayan gevşeme teknikleri vardır. Bu tekniklerden
biri de nefes terapisidir. Sınav anlarında öğrencilerin uygulayacakları nefes terapisi kaygılarının azalmasına ve daha
rahat odaklanmalarını sağlayacaktır. Ayrıca ders çalışırken ara ara kalkıp kol ve bacakları hareket ettirmek kan
dolaşımının hızlanmasına ve daha etkin çalışmanıza yol açacaktır.
Sınav kaygısını yoğun bir şekilde yaşayan ve bu kaygıları aşmakta zorlanan kişilerin psikolojik destek almaları da
gerekebilir. Sınav kaygısı yaşayan kişilere terapistlerin uygulayacağı bilişsel davranışçı terapi gibi psikoterapi
yöntemleri bu sorunun aşılmasında etkili yöntemlerden biridir.