Okul fobisi, çocukların okulda huzursuz olması, okulla ilgili büyük korkularının olması ve okula gitmek istememesi
durumudur. Çocukların okula gitmek istememesinin “fobi” olarak adlandırılabilmesi için çockların okula gitme konusunda
fiziksel ve duygusal olarak aşırı tepki vermesi gerekmektedir. Okul fobisi olan çocuklar, okula gitme düşüncesi ile bir
kaygı duyabilirler. Okul fobisin en sık görüldüğü yaş grupları 5-6 ve 11-12 yaş çocuklardır.
Okul Fobisinin Nedenleri
- Çocukların okula gitmek istememesindeki ilk neden anneden ayrılma düşüncesidir. Okul çağına başlayacak yaş grubundaki
çocuklar için annenin varlığı çok daha önemli ve başkadır. Küçük yaş grubundaki çocuklar annelerine daha çok ihtiyaç
duyarlar. Okul fobisi annenin yokluğunda anne yerine konulan baba, anneanne, babaanne gibi sevilen kişilerden ayrılmak
istememe durumlarında da ortaya çıkar. Alıştığı ortamdan ayrılmak istemeyen çocuk başlarda okula gitmek istemeyebilir.
Bu gayet normal bir durumdur. Okula gitmek istememe durumunun çok uzun sürmesi durumunda ortada bir problem olduğu
açıktır.
- Aileleri tarafından aşırı derece de baskı altında tutulan, bağımsız davranışlar sergilemesine izin verilmeyen çocuklar,
ortamına ayak uydurmakta zorlanırlar. Yaşıtlarıyla iletişime geçmekte zorlanan çocuklar okulda sürekli kaygı durumunda
olabilir bu da okul fobisin oluşmasına ortam hazırlar. Bu durum aileleri tarafından çok serbest büyütülen çocuklarda da
görülmektedir. Okul çağına kadar serbest davranışlarla istediğini yapan çocuklar, okulda öğretmen gibi bir otoriteyle
karşılaştıklarında uyum sorunu yaşarlar.
- Okul fobisi, genetik sebeplerle de ortaya çıkabilir. Genetik özellikleri kaygılanmaya yatkın çocuklarda okul fobisi
görülme ihtimali çok daha yüksektir.
- Okul fobisi oluşmasına sebep olan bir diğer etkende çocuğun aile içinde şahit olduğu, şiddet, hastalık, ölüm, maddi
sıkıntılar olabilir.
- Çocuğun öğretmen ile iyi ilişkiler kuramaması okul fobisine neden olabilir.
- Okul fobisine neden olan bir diğer etken de çocuğun arkadaşlarından gördüğü duygusal veya fiziksel şiddettir.
Okul fobisi, duygusal ve fiziksel belirtiler olarak kendini gösterebilir. Sürekli endişeli ruh hali, duygusal
hassasiyet, mutsuzluk, asabiyet çocuklarda okul fobisinin duygusal belirtileridir. Okul fobisi olan çocuklar okula gitme
düşüncesiyle veya okula gitme vakitleri geldiğinde fiziksel belirtiler gösterebilirler. Karın ağrısı, mide bulantısı,
kalp çarpıntısı, titreme, terleme, sıklıkla idrar yapma gibi rahatsızlıklar okul fobisinin fiziksel belirtileri
olabilir.
Okul Fobisi Olan Çocukların Ebeveynleri Ne Yapmalı?
Okul fobisi olan çocukların yaşadığı kaygı sıklıklar “şımarıklık yapmak” olarak isimlendirilebilir. Çocukları şımarıklık
yapmak ile eleştirmek, çocukların anne babalarından böyle bir tepki görmesi okul fobilerinin daha da artmasına sebep
olabilir. Bu sebeple ebeveynlerin yapması gereken ilk şey çocuğa karşı anlayışlı olmak ve onu dinlemektir.
Anne babalar çocuklarını okula gitmek için sakin bir dille ve güzelce ikna etmelidir. Bağırıp çağırmak, cezalandırmak
fobinin ortadan kalmasını ve çocuğun okula gitmesini sağlayacak davranışlar değildir.
Okul fobisi, çocukların anne ve baba ile ayrılmak istememesi sonucu ortaya çıkabilir. Böyle bir durumun oluşmaması için
çocukların küçük yaşlardan itibaren anne ve babadan bağımsız hareket edebilecekleri ortamlara girmesi desteklenmelidir.
Çocuk anne ve babadan ayrılma düşüncesiyle okula gitmek istemiyorsa, anne ve babalar belirli bir süre okula kadar
çocuklarına eşlik edebilirler. Çocuk okul kapısından içeri gitmekte zorlanıyorsa anne ve babalarda çocukla birlikte
sınıfa kadar gidebilir, gerektiği durumlarda sınıf kapısında bekleyebilirler.
Okul fobisi, öğretmen kaynaklıda olabilir. Okul fobisi olduğu gözlenen çocuğa nasıl davranılacağı konusunda anne, baba
ve öğretmen birlikte hareket etmelidir.