Çocukluk çağı depresyonu, çocuklarda ve ergenlik dönemindeki gençlerde sıklıkla görülebilen, çocukların ve ergenlerin
kendini mutsuz ve üzgün hissetmesi, sevilmeyen bir çocuk olduklarını düşündükleri ciddi bir psikolojik rahatsızlıktır.
Depresyonu her ne kadar genellikle yetişkinlerin yaşadığı düşünülse de, depresyon çocuklarında yaşadığı bir
rahatsızlıktır. Çocukluk çağı depresyonu, doğumdan 6 ay sonra orya çıkmakta ve ilerleyen yaşlarda giderek artış
göstermektedir. Çocukluk depresyonu okul öncesi döneminde ki her yüz çocuktan birinde, ergenlik dönemindeki her yüz
çocuktan 8’inde görülmektedir. Son yıllarda çocukluk çağı depresyonunda görülen artışların ardından, bu tip depresyonun
ciddiyeti kavranmış ve psikoloji biliminin bir alanı olarak kabul görmeye başlanmıştır.
Çocukluk çağı depresyonu yaş gruplarına ayırıldığında daha düzgün bir şekilde inceleme imkanı ortaya çıkar. Bu sebeple
bebeklik, oyun çocukluğu, okul çocukluğu, ergenlik şeklinde bir ayırım yapmak yerinde olacaktır.
Çocukluk çağı depresyonu, aileler tarafından sıklıkla “şımarıklık” olarak değerlendirilebilir. Bu yüzden ailelerin
çocukluk çağı depresyonu konusunda bilgi sahibi olmaları ve çocuklarının davranışlarında anormal bir durum gördüklerinde
dikkatle gözlemlemeleri gerekmektedir.
Çocukluk Çağı Depresyonu Nedenleri Nelerdir?
Çocukluk çağı depresyonu, bebeklik dönemlerinde görülmeye başlayabilir. Bunun en büyük nedeni annenin yokluğudur.
Bebeklerin doğduktan sonra anneleriyle göz teması ve tensel temas kurmaları güven duygusunun gelişimi için çok
önemlidir. Annenin yokluğu çocuklarda bu bağın kurulmasında sorunlar oluşmasına ve depresyon belirtileri görülmesine
sebep olur. Güven duygusunun gelişmemesi kişilerin yetişkinlik dönemlerde de depresyona girmesine sebep olabilir.
Çocukluk çağı depresyonunun oluşmasındaki en büyük sebeplerden biri anne ya da babanın vefat etmesidir. Anne ve babanın
eksikliğiyle büyüyen çocuklar yalnızca çocukluk dönemlerinde değil yetişkinlik dönemlerinde de depresyona girebilirler.
Aile ve çocuk arasındaki iletişim çocuğun gelişi açısından oldukça önemlidir. Aileleri tarafından baskı altında olan
çocukların, aileleri tarafından tutarsız tavırlara ve yanlış bir ödül-ceza sitemine maruz kalan çocukların veya
çatışmalı bir aile ortamında büyüyen çocukların depresyona girme riski oldukça yüksektir. Ailelerin çocuklarına karşı
ilgisiz olması ya da aşırı ilgili ve korumacı tavırlar sergilemesi de depresyon oluşmasına yol açabilir.
Çocukluk çağı depresyonları, ebeveynleri boşanan çocuklarda sıklıkla görülmektedir. Bu durumlarda çocuklar ailelerinin
onlar yüzünden boşandıkları gibi yanlış bir düşünceye kapılabilirler. Ayrıca bir ebeveynle kalırken, diğer ebeveynin onu
unutacağı ve sevmeyeceğini endişesini de taşırlar.
Bir diğer çocukluk çağı depresyonu nedenlerin biri kardeş sahibi olmaktır. Bu durum ilk ve tek çocuklarda daha sık
görülmektedir. Kardeş sahibi olan çocuklar kardeşlerini yaklaşmama, şiddet gösterme gibi davranışlarda bulunabilirler ya
da tam tersine çok seviyor gibi görülüp fiziksel olarak depresyon belirtileri gösterebilirler.
Çocukluk çağı depresyonu, kronik bir hastalığa sahip çocuklarda da görülebilmektedir. Çocuğun evinden ayrı kalması ve
hastaneye yatması depresyon belirtileri göstermesine sebep olabilir.
Çocukluk çağı depresyonu, okulda başarı sağlayamayan çocuklarda da sıklıkla görülmektedir.
Bebeklik Döneminde Depresyon
Bebeklik döneminde görülen depresyon genellikle anne kaynaklıdır. Annenin vefatı, bebekten uzakta bir yerde oluşu, hasta
oluşu bebekte depresyon görülmesine sebep olur. 0-2 yaş arası dönem bebeklik dönemi olarak sayılmaktadır.
Çocukluk çağı depresyonuna giren bebeklerde şu belirtiler görülür;
- Ağlama nöbetleri
- Uyumama
- Gaz problemleri
- İştahsızlık
- Konuşmaya başlama süresinin uzaması
Oyun Döneminde Çocuklarında(Okul Öncesi) Depresyon
Oyun dönemdeki çocuklar yavaş yavaş dış dünyaya açılmaya başlar. Dış dünyadaki her şeyi aileler fark etmiyor sansa bile
fark eder ve etkilenirler. Bu sebeple bu dönemde anne, baba, çocuk arasındaki diyalog çok önemlidir. Çevreden gördüğü
olumsuz tavırlar okul öncesi dönemdeki çocuklarda depresyona sebep olabilir. Bu dönem 3-6 yaş arasındaki çocukları
kapsamaktadır.
Çocukluk çağı depresyonu yaşayan bu dönemdeki çocukların gösterdiği belirtiler şunlardır;
- Hırçınlık
- Kendine ve çevreye zarar verme( vurma, kırma gibi eylemler)
- Uyku problemleri
- İştahsızlık
- İçe kapanma
- Altına kaçırma, parmak emme gibi bebeklik döneminde yapılan davranışları yapmaya başlama
Okul Dönemi Çocuklarında Depresyon
Okul dönemindeki çocuklar, aile dışındaki çevreden de etkilenmeye başlarlar. Arkadaşlarının ve öğretmenlerinin
davranışları ve sözleri çocuklar üzerinde oldukça etkilidir. Okul dönemi 7-11 yaş arası dönemi kapsamaktadır.
Okul dönemi çocuklarında görülen depresyon belirtileri şunlardır;
- Okula gitmek istememe
- Karın ağrısı, mide bulantısı gibi fiziksel şikayetler
- Ani duygu değişiklikleri, öfke nöbetleri
- Aile ve arkadaşlarla iletişim kurmak istememe, içi kapanma
- Alkol ve madde kullanımına eğilim
- Ölüm korkusu
Ergenlik Döneminde Depresyon
Ergenlik dönemi vücutta ortaya çıkan değişimler nedeniyle başlı başına sıkıntılı bir dönemdir. Bu dönemde çocuklar
vücutlarındaki değişimi kabullenmekte zorlanabilirler. Fiziksel değişimleri, cinselliğin yavaş yavaş kavranmaya
başlaması bu dönemde çocukları zorlayabilen etkenlerdir. 12-18 yaş ergenlik dönemi olarak adlandırılmaktadır.
Ergenlik dönemimdeki gençlerde görülen depresyon belirtileri şunlardır;
- Asabiyet ve öfke nöbetleri
- Dikkat dağınıklığı
- İnsanlardan kaçma veya sevilen bir kişiye çok bağlanma
- Uyku problemi
- İştahsızlık veya aşırı yemek yeme
- Mutsuzluk, geleceğe karşı karamsar bir bakış açısı
- İntihar etme düşüncesi
Çocukluk Çağı Depresyonun Atlatılması İçin Ne Yapılabilir?
Çocukluk çağı depresyonu, aile ve çevre kaynaklıdır. Bu yüzden ilk etapta ailelerin çocuklarıyla iyi bir iletişim
kurmaları, onları anlama çalışması ve sorunları çözmede yapıcı olmaları önemlidir. Çocuklara duygularını ve
düşüncelerini rahat ifade edebilmeleri konusunda destek verilmeli ve sorunların konuşarak çözülmesi konusunda adım
atılmalıdır.
Anne veya babanın kaybını yaşayan çocuklar için ise bu dönemde sevdiği kişilerden destek görmeli, bu desteğin yetmediği
yerlerde profesyonel bir desteğe başvurulmalıdır.
Çocukların depresyon süreci geçmiyor ise mutlaka bir doktora başvurulması ileriki yaşamlarında sıkıntılar yaşamamaları
açısından oldukça önemlidir.