Çocuklarda anksiyete bozukluğu nedir bakmadan önce, anksiyete bozukluğunun ne demek olduğunu iyice kavramalıyız. Çoğu insan, işi, okulu, aile hayatı, sosyal çevresi, sağlık problemleri, maddi sıkıntılar sebebiyle kaygılar, korkular yaşarlar. Günlük hayatımızda hissettiğimiz kaygı ve korkular her insanın zaman zaman yaşadığı duygulardır. Bu kaygılar ve korkular zamanla giderek artıyor ve sürekli olarak yaşanıyorsa, günlük hayatta yapabildiğimiz pek çok şeyi yapamamamıza sebep oluyorsa bu durum anksiyete bozukluğu olarak adlandırılır. Çocuklar anksiyete bozukluğunun olmadığı düşünülse de çocuklarda bu rahatsızlığın görülme oranı %5-%18 arasındadır.
Çocuklarda anksiyete bozukluğu, çocukların duygusal, davranışsal ve fiziksel gelişimini etkileyen dikkat edilmesi gereken bir rahatsızlıktır. Anksiyete bozukluğu yaşayan çocukların okuldaki başarılarında düşüş ve sosyal çevrede uyumsuzluklar ortaya çıkabilir.
Çocuklarda Anksiyete Bozukluğun Nedenleri Nelerdir?
Çocuklarda anksiyete bozukluğu, genetik ve çevresel nedenlerden dolayı ortaya çıkabilir. Ailesinde anksiyete/kaygı bozukluğu olan çocukların diğer çocuklara göre daha çabuk kaygı ve korkuya kapıldıkları gözlenmektedir.
Anksiyete bozukluğuna sebep olan bir diğer etkende çevresel faktörlerdir. Aşırı kuralcı ve mükemmeliyetçi bir anne ve babaya sahip olan çocuklarda anksiyete görülme ihtimali daha fazladır. Okul ve arkadaş çevresi de anksiyete bozukluklarının oluşmasına sebep olan çevresel faktörlerdendir.
Çocukların korku ve kaygılarının nedenleri yaş aralıklarına göre değişmektedir. Buna göre çocuklarda anksiyete bozuklukları 3 ayrı yaş grubunda incelenebilir.
0-2 yaş grubu: Korku ve kaygı doğuştan insanların hissedebildiği duygulardır. Bebekler 6. Aydan itibaren yabancı kişiler, yabancı yerler ve nesneler sebebiyle korku duyabilirler. Anne ve babanın bebeğin etrafında olmaması da bebeğin kaygılanıp, korkmasına sebep olabilir. Tanıdıkları biri olmadan yabancı bir yere giren bebekler ağlamaya başlar ve tanıdık birini ararlar.
2-5 yaş grubu: Yavaş yavaş, ilk bebeklik korkularından sıyrılan çocuklarda ebeveynleri tarafından terk edilme, yüksek seste gerilme, bazı hayvanlardan ve karanlıktan korkma gibi kaygı ve korkular baş gösterir.
İlkokul çocuğu grubu:İlkokul çağındaki çocuklarda açığa çıkan korkular ve kaygılar anne ve babanın ölümü, okulda küçük düşme ve aşağılanma gibi korkulardır. İlkokul çağındaki çocuklarda yavaş yavaş soyut düşüncelerin ortaya çıkması bu tür korkuların da açığa çıkmasına sebep olur.
Çocuklarda Anksiyete Bozukluğunun Belirtileri
Çocuklarda aksiyete bozukluğu, fiziksel ve davranışsal olarak kendini gösterir. Davranışsal belirtiler şunlardır; huzursuzluk, uyku problemi, duygusallık ve ağlama krizleri, odaklanamama, bazı zamanlarda boş bakma. Fiziksel belirtiler ise şu şekildedir; karın ağrısı, mide bulantısı, kaslarda gerginlik, çok çabuk yorulma. Fiziksel belirtiler, çocukların korku ve kaygılarını söyleyemedikleri durumlarda bir dışa vurum olarak görülür.
Çocuklarda Anksiyete Bozukluğunun Tedavisi İçin Neler Yapılabilir?
Çocuklarda anksiyete bozukluğu, bir çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanı tarafından tedavi edilebilir. Bu rahatsızlığın tedavisi için ilaç tedavisi, anne ve baba ile birlikte terapi yapılması gibi seçenekler mevcuttur.
Anne ve babalar çocuklarının davranışlarını her zaman dikkatle incelemedir. Çocuklarının korkuları ve kaygıları artmadan annelerin ve babalarında yapacağı pek çok şey vardır. Çocukların korkularından bir tanesi ebeveynlerinin yaptığı hareketleri takdir etmeyip, kızmasıdır. Çocuklar ebeveynleri tarafından değer görme, takdir edilme arzusuyla yaptıkları şeylerde hep bir tedirginlik ve kaygı duyarlar. Çocuklara çok fazla baskı yapmamak, kendi başlarına, sizden farklı bağımsız bir şekilde gelişmelerine izin vermek çok önemlidir.
Özellikle 2-5 yaşlarındaki çocuklar çevresel etkenlerden çok korkarlar. Ebeveynlerin yapması gereken çocuğu dikkatle incelemek ve korku duyduğu şeye karşı tepki vermemektir. Çocuğun korktuğu şeye “korkma, korkulacak bir şey yok, korkuyorsan yanımda dur” gibi tepkiler vermek çocukta anne, babasının da korktuğu şeye önem verdiğini, korktuğu imajını çizer ve çocuğun daha çok korkmasına sebep olur. Oysaki ebeveynlerin korkulan şeye tepki vermemesi çocuğun korkulacak bir şey olmadığını düşünmesine sebep olur. Örneğin çocuğun karanlıktan korkuyorsa onun sizin uyumasına müsaade etmek yerine, hafif ışık veren bir gece lambası eşliğinde odasına yatırabilirsiniz.