Kayıp ve yas süreci, belirsiz bir yolculuktur. Kayıp deyince aklımıza ilk olarak ölüm gelir; fakat günlük rutin hayatımız içinde okuldan ayrılmak, işten ayrılmak, ev taşımak, emekli olmak gibi birçok küçük kayıp yaşarız ve bunlar bizi daha büyük kayıplar için duygusal ve bilişsel olarak daha güçlü hale getirir. İlişkimiz sona erdiğinde, sağlığımız tehdit altındayken, çok istediğimiz şeyler gerçekleşmediğinde ve en çok da beklenmedik ve travmatik ölüm deneyimi karşısında bu baş etme becerileri daha fazla teste tabi olur. Kayıplar; güvenlik algımıza, amaçlılık, anlamlılık ve değerlilik hislerimize tehdit oluşturur. Bazen içsel ve dışsal kaynaklarımız kayıp deneyimi karşısında yetersiz kalabilir. Böyle bir durumda psikolojik yardım almak oldukça önem kazanır.

Hangi Durumlarda Yas Deneyimi Yaşanabilir ve Psikolojik Destek Alınabilir?

  • Hayatın akışını değiştiren olaylar ve durumlar
  • Ani bir kötü haber almak
  • Kazalar ve ölümler
  • Tıbbi bir tanı almak
  • Kronik rahatsızlıklar
  • Mental yetersizlikler
  • Kürtaj ve düşük
  • Ayrılık
  • Boşanma
  • Gerçekleştirilememiş istekler
  • Hayal kırıklıkları
Bir Kayıp Durumu Karşısında Gösterilen Tepkiler
  • İnkar
  • Çarecizlik
  • Suçluluk
  • Kızgınlık
  • Umutsuzluk
  • Stres
  • Donma, şok ve inkar gibi tepkiler
  • Fiziksel olarak; çarpıntı, uykusuzluk, iştah kaybı
  • Öfke
  • Yoğun kaygı
  • Huzursuzluk ve gerginlik
  • Korku

Yas Durumunda Psikolojik Yardımın Önemi

Tedavide; kişinin neyi, nasıl kaybettiği ve kaybın kişi üzerindeki etkisi önemlidir. Psikolog bu süreçte; kayıp öyküsünün anlatılmasında ve gerçeğin kabulü sürecinde kişiyi yönlendirir ve hayata tekrar adapte olması için destek verir. Psikolojik destek bu süreçte çok önemli bir aşamadır. Yas sürecinde kişinin kendisinin bu süreci atlatacağı düşünülebilir ancak sürecin zor olması kişide panik atak, kaygı bozukluğu, depresyon, anksiyete gibi farklı psikolojik problemlere yol açabilir. Bu nedenle psikolojik destek almaktan çekinmeyin.